Hangi Meslek Bana Göre?

Meslek seçimi, yalnızca “hangi bölümü kazanabilirim?” sorusuna cevap vermek değildir. Asıl soru şudur: “Nasıl bir yaşam ve çalışma biçimi bana uygun?”

Bir mesleğin size uygun olması için yalnızca puanınızın yetmesi yeterli değildir. İlgi alanlarınız, yetenekleriniz, kişilik özellikleriniz, değerleriniz ve gelecekte nasıl bir hayat istediğiniz birlikte değerlendirilmelidir.

Önce kendini tanı

Meslek seçiminin ilk adımı meslekleri değil, kendinizi tanımaktır. Hangi derslerde ve etkinliklerde zamanın nasıl geçtiğini anlamıyorsunuz? İnsanlarla çalışmayı mı, sayılarla uğraşmayı mı, üretmeyi mi, araştırmayı mı, tasarlamayı mı seviyorsunuz?

İlgi alanlarınız size hangi işlerden hoşlanabileceğiniz konusunda ipucu verir.

Yeteneklerini fark et

Bir işi sevmek önemlidir; ancak o işin gerektirdiği becerilere ne kadar yatkın olduğunuzu da görmek gerekir. Sözel ifade, sayısal düşünme, problem çözme, el becerisi, yaratıcılık, iletişim, liderlik veya dikkat gibi farklı yetenek alanları meslek seçiminde yol göstericidir.

Kişilik özelliklerini göz ardı etme

Bazı öğrenciler hareketli ve insan ilişkilerinin yoğun olduğu ortamlarda daha mutlu olurken bazıları sakin, düzenli ve bireysel çalışmayı tercih eder. Bazıları risk almaktan hoşlanır, bazıları daha güvenli ve planlı ortamlarda başarılı olur.

Meslek yalnızca yapılan iş değildir; o işin yapıldığı ortam ve çalışma biçimi de önemlidir.

Değerlerini düşün

Meslekten beklentin nedir?

İnsanlara yardımcı olmak mı?
Yüksek gelir mi?
Güvence mi?
Bağımsız çalışmak mı?
Üretmek ve ortaya bir eser koymak mı?
Saygınlık mı?
Esnek çalışma koşulları mı?

Aynı yeteneklere sahip iki öğrenci, farklı değerleri nedeniyle tamamen farklı mesleklerde mutlu olabilir.

Meslekleri araştır

Bir meslek hakkında karar vermeden önce yalnızca adını bilmek yeterli değildir. Mesleğin günlük çalışma düzenini, eğitim süresini, çalışma alanlarını, iş koşullarını ve gerektirdiği becerileri araştırın.

Mümkünse o mesleği yapan kişilerle konuşun. Bir mesleği dışarıdan nasıl göründüğüne göre değil, gerçek çalışma yaşamına göre değerlendirin.

Tek bir mesleğe kendini kilitleme

Kariyer planlamasında amaç, erken yaşta tek bir meslek adı belirleyip bütün seçenekleri kapatmak değildir. Önce size uygun meslek alanlarını belirlemek, sonra bu alanların içindeki seçenekleri karşılaştırmak daha sağlıklı bir yaklaşımdır.

Bugün seçtiğiniz alan ileride değişebilir. Önemli olan kendinizi tanıma ve doğru karar verme becerisi kazanmaktır.

Puanın mesleğini belirlemesin

Sınav puanı, hangi programlara yerleşebileceğinizi gösterir; hangi meslekte mutlu olacağınızı göstermez.

Doğru tercih sırası şöyle olmalıdır:

Kendimi tanıyorum.
Bana uygun alanları belirliyorum.
Meslekleri araştırıyorum.
Eğitim seçeneklerini inceliyorum.
Puan ve sıralamamı bu seçeneklerle birlikte değerlendiriyorum.

“Puanım nereye yeterse oraya giderim” yaklaşımı yerine, “Bana uygun seçenekler içinde hangisine ulaşabilirim?” sorusu daha doğru bir başlangıçtır.

Kendine şu soruları sor

Hangi işleri yaparken daha istekliyim?
Hangi konuları merak ediyorum?
Hangi yeteneklerim daha güçlü?
İnsanlarla mı, verilerle mi, fikirlerle mi, nesnelerle mi çalışmak bana daha uygun?
Nasıl bir çalışma ortamında mutlu olurum?
Benim için iş yaşamında en önemli şeyler neler?
Seçmeyi düşündüğüm mesleğin günlük yaşamı bana uygun mu?

Doğru meslek, yalnızca başarılı olabileceğiniz meslek değildir. İlgi duyduğunuz, yeteneklerinizi kullanabildiğiniz, değerlerinizle uyuşan ve uzun vadede kendinizi geliştirebileceğiniz bir çalışma alanıdır.

EVİMDE KURS’ta rehberliği yalnızca sınav döneminde yapılan bir tercih çalışması olarak görmüyoruz. Öğrencinin kendini tanıması, hedef belirlemesi, alan ve meslek seçeneklerini değerlendirmesi ve geleceğini bilinçli biçimde planlaması eğitim sürecinin önemli bir parçasıdır.